SỰ SÁNG TẠO CỦA GIÁO VIÊN TRONG LÀM VÀ SỬ DỤNG
SƠ ĐỒ ĐỂ DẠY HỌC BỘ MÔN SỬ6,7,8.

PHẦN I: MỞ ĐẦU

I/LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Đổi mới giáo dục phổ thông là việc làm rất quan trọng nhằm phát triển giáo dục đáp ứng yêu cầu mới của nền kinh tế xã hội cũng như nguyện vọng phát triển của người học. Ngay từ năm 1963, trong hội nghị tổng kết phong trào thi đua “Dạy tốt, học tốt” của ngành giáo dục, việc chống lối dạy học thụ động, thầy đọc – trò chép đã được đặt ra. Bác Hồ đã căn dặn: … “Về giảng dạy tránh lối dạy nhồi sọ”… “Về học tập tránh lối học vẹt”. “Các cháu không nên học gạo, không nên học lối học vẹt…Học phải suy nghĩ, phải có liên hệ với thực tiễn, phải có thí nghiệm và thực hành. Học và hành phải kết hợp với nhau”.
Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng cũng đã khẳng định: “Phương pháp dạy học mà các đồng chí nêu ra, nói gọn lại là lấy người học làm trung tâm.., nói cho cùng, phương pháp này là tích cực. Sự tích cực này thể hiện nó có chiều sâu, nó tạo cho người học, tức là trung tâm, phát huy được trí tuệ, tư duy, óc thông minh của mình…Điều thứ hai của phương pháp này là giúp cho người ta phương pháp tự học và lòng ham học. Đó là cái quý nhất.
Ở trường học, bất cứ là trường gì, cũng chỉ có thể cung cấp cho con người khối lượng tri thức giới hạn. Trong khi đó, khả năng hiểu biết, sự mong muốn của con người trong cả cuộc đời lại là vô cùng. Cần đào tạo con người mới vươn lên mãi mãi trong quá trình cuộc sống”
Định hướng đó đã được khẳng định trong nghị quyết Trung ương II khoá VIII và đã được pháp chế hóa trong Luật giáo dục: “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học, bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”.
Trong những năm gần đây và đặc biệt là 3 năm qua khi thực hiện chương trình thay sách giáo khoa, việc đổi mới phương pháp dạy học đã được nhiều người quan tâm và khẳng định vai trò quan trọng của việc đổi mới phương pháp dạy học trong việc nâng cao chất lượng dạy học. Nhưng đổi mới phương pháp dạy học thực chất là đổi mới cái gì? Đó là vấn đề mà bất cứ ai cũng có thể đặt ra nhưng không dễ trả lời chính xác, bởi nó đòi hỏi người dạy phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của mình trong việc hệ thống hoá và phát triển những vấn đề, những hoạt động đổi mới đã được triển khai trong nghiên cứu lí luận và trong hoạt động thực tiễn thời gian qua để nhận thức đúng đắn những vấn đề mới được đưa vào nội dung chương trình sách giáo khoa, rồi vận dụng phương pháp bộ môn vào thực tế dạy học một cách sáng tạo, phù hợp với tình hình thực tế điạ phương, với đối tượng học sinh nhằm làm cho việc nhận thức và điều khiển quá trình đổi mới diễn ra một cách khoa học và hiệu quả.
Điều quan trọng nhất trong trong việc đổi mới phương pháp dạy học là thầy dạy thế nào để học sinh động não, làm thay đổi chất lượng hoạt động trí tuệ của học sinh, làm phát triển trí thông minh, trí sáng tạo của các em. Đó là bản chất của vấn đề, là sự vận động nội tại của phương pháp dạy học hướng trực tiếp đến mục đích dạy học.
Hiện nay, trong quá trình dạy học trên lớp, hoạt động trí tuệ chủ yếu của học sinh là ghi nhớ và tái hiện. Ở nhà, học sinh tự học dưới dạng học bài và làm bài…nhưng về căn bản đã được hướng dẫn ở lớp, nên hoạt động trí tuệ của học sinh vẫn nặng về rèn luyện trí nhớ và khả năng tái hiện. Như vậy, rèn luyện năng lực tư duy, khả năng tưởng tượng, sáng tạo phát triển trí tuệ, trí thông minh…của học sinh nói chung, được xem là nhiệm vụ chủ yếu, nhiệm vụ quan trọng nhất của quá trình dạy học hiện đại thì lại giữ vai trò rất mờ nhạt trong hoạt động thực tiễn hàng ngày của thầy và trò. Vì vậy, then chốt của việc đổi mới phương pháp dạy học là điều chỉnh mối quan hệ giữa tái hiện và sáng tạo, đến việc tăng cường các phương pháp sáng tạo nhằm đổi mới tính chất hoạt động nhận thức của học sinh trong quá trình dạy học. Cần đặt ra cho học sinh nhiệm vụ tìm tòi những mâu