1/ TÊN ĐỀ TÀI:

KINH NGHIỆM KHAI THÁC TỐT KÊNH HÌNH TRONG GIẢNG DẠY MÔN LỊCH SỬ LỚP 8 BẬC THCS

2/ ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong quá trình dạy học, các nhà giáo dục đều thừa nhận 4 thành tố: Mục tiêu- Nội dung- Phương pháp dạy học - Thiết bị dạy học là không thể thiếu trong quá trình dạy học. Mỗi nhân tố đều có mối quan hệ nội tại nhưng giữa chúng có mối quan hệ mật thiết tác động lẫn nhau, do mối quan hệ đó chúng thúc đẩy quá trình nhận thức của học sinh. Mối quan hệ này được thể hiện qua sơ đồ sau:









Mục tiêu dạy học được đặt ra xuất phát từ nhiều yếu tố, để thực hiện cần có nội dung tương ứng, có phương pháp dạy học và hệ thống thiết bị dạy học phù hợp.
Nội dung dạy học không chỉ bám sát mục tiêu đã định mà nó được xác định trên nền tảng phương pháp dạy học và thiết bị dạy học tương ứng.
Phương pháp dạy học phải phù hợp với mục tiêu, nội dung dạy học và hệ thống thiết bị dạy học cần có, chính nó ảnh hưởng tích cực đến việc hoàn thành nội dung và thực hiện mục đích dạy học.
Trong những thành tố trên, thiết bị dạy học được các thành tố chi phối và mặt khác nó có tác động tích cực trong việc thực hiện mục tiêu dạy học.
Xuất phát từ lý luận đó, chương trình đổi mới giáo dục phổ thông là một quá trình đổi mới từ mục tiêu, nội dung, phương pháp, phương tiện, đánh giá chất lượng giáo dục trong đó việc biên soạn chương trình và sách giáo khoa mới lần này không chỉ nêu nội dung và thời lượng dạy học mà thực sự là một kế hoạch hành động sư phạm, kết nối mục tiêu giáo dục với các lĩnh vực nội dung và phương pháp giáo dục, phương tiện dạy học, tổ chức các hoạt động dạy học và cách thức đánh giá kết quả học tập của học sinh. Sách giáo khoa không đơn giản là tài liệu thông báo các kiến thức có sẵn mà là tài liệu giúp học sinh tự học, tự phát hiện và giải quyết các vấn đề để chiếm lĩnh và vận dụng kiến thức mới một cách linh hoạt, chủ động và sáng tạo. Các tư liệu lịch sử đưa vào sách giáo khoa không phải chỉ để minh họa cho bài viết của tác giả mà nhiều trường hợp là tài liệu để tổ chức hoạt động học tập, mà kết quả là học sinh có được nhận thức về quá khứ như tác giả sách giáo khoa mong muốn. Mặt khác, thông qua quá trình hoạt động với các tư liệu lịch sử trong sách giáo khoa, học sinh được hình thành các kĩ năng học tập, phương pháp lao động trí óc, sẽ được phát triển các năng lực tự học, tự nghiên cứu. Vậy làm thế nào để chuyển đổi từ việc sử dụng sách giáo khoa như là một tài liệu bắt buộc để giáo viên truyền thụ lại nguyên si theo sách sang việc sử dụng sách giáo khoa có hiệu quả theo yêu cầu đổi mới của chương trình thay sách? Đây là vấn đề mà hiện nay các giáo viên còn đang gặp nhiều khó khăn và hạn chế trong thực tế tổ chức các hoạt động dạy học ở các trường phổ thông. Trên cơ sở vận dụng lý luận vào quá trình thực nghiệm và được sự góp ý của đồng nghiệp trong tổ chuyên môn, thông qua kết quả đạt được qua quá trình giảng dạy chương trình thay sách bộ môn Lịch Sử 6,7,8,9 xin được nêu lên kinh nghiệm giải quyết khó khăn vừa nêu trên qua đề tài: KINH NGHIỆM KHAI THÁC TỐT KÊNH HÌNH TRONG GIẢNG DẠY MÔN LỊCH SỬ LỚP 8 BẬC THCS
3/ CƠ SỞ LÝ LUẬN
3.1.Muốn đổi mới phương pháp dạy học trong bộ môn lịch sử đặc biệt là trong lĩnh vực khai thác các kênh hình của sách giáo khoa trước hết cần phải dựa trên cơ sở đặc trưng cơ bản của bộ môn lịch sử:
-Đặc trưng nổi bật nhất trong 3 đặc trưng của nhận thức lịch sử là con người không thể tri giác trực tiếp những gì thuộc về quá khứ. Mặt khác, lịch sử là những sự việc đã diễn ra, là hiện thực trong quá khứ, tồn tại một cách khách quan, không thể thông qua “phán đoán”, “suy luận”…để biết lịch sử. Vì vậy, nhiệm vụ đầu tiên, tất yếu của bộ môn lịch sử ở trường phổ thông là tái tạo lịch sử, tức là cho HS tiếp xúc với những chứng cứ vật chất, những dấu vết của quá khứ, tạo ra ở HS những hình ảnh cụ thể, sinh động, chính xác về các sự kiện, hiện tượng lịch sử, những biểu tượng về con người và hoạt động của con người trong bối cảnh thời gian, không gian xác định với những điều kiện lịch sử cụ thể. Vậy tái tạo lịch sử bằng phương thức nào? Để tạo ra những