1. Tên đề tài:
Kinh nghiệm vận dụng kỹ thuật dạy học tích cực trong giảng dạy môn Lịch sử 9
2. Đặt vấn đề:
Sự phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh quốc tế được đặc trưng bởi xã hội tri thức và toàn cầu hóa đã đặt ra những yêu cầu mới đối với người lao động, do đó cũng đặt ra những yêu cầu mới cho sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ và đào tạo đội ngũ nhân lực. Giáo dục cần đào tạo đội ngũ nhân lực có khả năng đáp ứng được những đòi hỏi mới của xã hội và thị trường lao động, đặc biệt là năng lực hành động, tính năng động, sáng tạo, tính tự lực và trách nhiệm cũng như năng lực cộng tác làm việc, năng lực giải quyết vấn đề phức hợp.
Để đáp ứng yêu cầu mới, từ nhiều năm nay Bộ Giáo dục và đào tạo đã chú trọng việc bồi dưỡng giáo viên về đổi mới phương pháp dạy học, phương hướng quan trọng trong đổi mới phương pháp dạy học là phát huy tính tích cực, tự lực, chủ động, sáng tạo của người học. Phương pháp dạy học tích cực đã được xác định trong Nghị quyết Trung ương 4 khóa VII (tháng 1 năm 1993), Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII(12-19996), được thế chế trong Luật giáo dục (tháng 12-1998); được cụ thể hóa trong các chỉ thị của của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đặc biệt là chỉ thị số 15(4-1999). Trong Luật Giáo dục, điều 24.2, đã ghi: “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh” .Phương pháp dạy học tích cực hướng tới việc hoạt động hóa, tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học, nghĩa là tập trung vào phát huy tính tích cực của người học chứ không phải là tập trung vào phát huy tính tích cực của người dạy, tuy nhiên để dạy học theo phương pháp tích cực thì giáo viên phải nỗ lực nhiều so với dạy theo phương pháp thụ động, nên trong thực tế để hoàn thành trách nhiệm của mình, điều đầu tiên được giáo viên quan tâm là phải truyền đạt cho hết nội dung quy định trong chương trình và sách giáo khoa, nên đã sử dụng kiểu “thông báo – đồng loạt” để cố gắng làm cho mọi học sinh hiểu và nhớ hết những điều giáo viên giảng và đổ lỗi là do áp lực của nội dung chương trình quá tải, do lớp đông học trò có sự phân hóa về trình độ, do thiếu thiết bị dạy học, do học sinh thụ động, sợ học sinh không hiểu bài …. Cách dạy và học môt cách thụ động, thiên về ghi nhớ, ít chịu suy nghĩ này của giáo viên giảng dạy bộ môn Lịch sử, đã hạn chế chất lượng, hiệu quả dạy và học, không đáp ứng yêu cầu phát triển năng động của xã hội hiện đại, yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa người học. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên nhưng nguyên nhân sâu xa là do phương pháp dạy học tích cực mặc dù đã được triển khai nhưng trong thực tế ở các trường học, nhiều giáo viên còn lúng túng trong việc vận dụng phương pháp dạy học tích cực vào quá trình dạy học, thậm chí nhiều giáo viên chưa nắm chắc kỹ năng và kỹ thuật tổ chức dạy học nên áp dụng phương pháp dạy học tích cực theo kiểu hình thức, mang tính bắt buộc và đối phó nhất là trong các tiết thao giảng, hội giảng, tiết dạy có giáo viên khác dự. Chính vì vậy, mà việc làm thế nào để thay đổi nếp tư duy và phong cách dạy học theo kiễu cũ, phát huy được sự tích cực trong giảng dạy của giáo viên, người có vai trò vô cùng quan trọng trong mỗi giờ lên lớp là hết sức quan trọng và vô cùng bức thiết, là một giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môn Lịch sử bậc THCS, nhiều năm liền được tham gia các lớp bồi dưỡng chương trình thay sách giáo khoa môn Lịch sử bậc THCS, Đổi mới phương pháp dạy học, làm công tác thanh tra…tôi xin được nêu Kinh nghiệm vận dụng kỹ thuật dạy học tích cực trong giảng dạy môn Lịch sử 9 nhằm khắc phục những tồn tại của giáo viên hiện nay trong quá trình giảng dạy ở bộ môn Lịch Sử.
3. Cơ sở lý luận: .
3.1.Theo Tự điển Tiếng Việt -1994- Hoàng Phê chủ biên, tích cực là chủ động, hăng hái, nhiệt tình với nhiệm vụ được giao.
Tính tích cực là một phẩm chất vốn có của con người, bởi vì để tồn tại và phát triển