PHẦN I: MỞ ĐẦU

I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Để nâng cao chất lượng dạy học phù hợp với mục tiêu mới của giáo dục hiện nay, một yêu cầu mới được đặt ra cho đội ngũ giáo viên là phải đổi mới phương pháp dạy học, chuyển đổi từ phương thức lấy giáo viên làm trung tâm trong quá trình dạy học sang hướng lấy học sinh làm trung tâm.
Bộ môn lịch sử ở trường trung học cơ sở cũng phải đáp ứng yêu cầu đó. Đổi mới phương pháp dạy học trong lịch sử thực chất là giải quyết vấn đề đặt ra: Làm thế nào để phát huy tính tích cực, rèn trí thông minh cho học sinh? muốn kỹ năng học tập bộ môn, trí thông minh của học sinh hình thành và phát triển giáo viên cần đặt học sinh trước những tình huống có vấn đề một cách sinh động, lý thú nhằm kích thích sự tìm tòi sáng tạo của học sinh trong học tập. Kiểu dạy học nêu vấn đề là kiểu dạy học đáp ứng được yêu cầu của giáo dục hiện tại.
Người thầy giữ vai trò là người hướng dẫn, học sinh hoàn toàn chủ động tự giác trong việc học tập. Với một bài soạn được thiết kế theo nhiều tình huống khác nhau xoay quanh một vài đơn vị kiến thức giáo viên sẽ điều khiển toàn bộ quá trình diễn biến tiết học, lôi cuốn học sinh tham gia tích cực vào việc tự tìm hiểu và chiếm lĩnh kiến thức đồng thời cũng tự chịu trách nhiệm, tự đánh giá về những kết quả thu được của bản thân.
Đây là phương pháp tối ưu được khuyến khích vận dụng trong các môn học, nhưng trong thực tế giảng dạy, giáo viên lại gặp phải nhiều khó khăn khi vận dụng kiểu dạy học này là:
-Đâu là tình huống có vấn đề cần đưa ra giải quyết trong tiết dạy?
- Dạng bài diễn biến lịch sử có thể vận dụng được kiểu dạy này không? Bởi lịch sử là những sự kiện, hiện tượng đã xảy ra trong quá khứ, nên khi dạy diễn biến lịch sử giáo viên phải dùng phương pháp tường thuật, kể chuyện để tái hiện lại lịch sử theo một tình tự thời gian các sự kiện một cách liền mạch, như vậy việc dừng lại, ngắt quãng diễn biến để nêu vấn đề có làm giảm sút sự hứng thú của học sinh và hiệu quả của tiết học hay không? Trên cơ sở nghiên cứu lý luận đổi mới phương pháp dạy học và kinh nghiệm của bản thân trong thực tế giảng dạy, xin phép được góp một phần nhỏ vào đề tài mới mẽ này:
Kinh nghiệm vận dụng kiểu dạy học nêu vấn đề trong dạng bài diễn biến lịch sử.
Dạy học nêu vấn đề là nội dung được đề cập đến trong tài liệu: Đổi mới phương pháp dạy học ở trường trung học cơ sở. Môn Văn, Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân, Ngoại ngữ (Tài liệu tham khảo cho giáo viên ) của PGS-PTS Trần Kiều (chủ biên) -Viện khoa học giáo dục- 1977. Nhưng tài liệu chỉ trình bày ở dạng lý luận chung và định hướng mục đích, nên khi vận dụng vào thực tế thì giáo viên còn lúng túng và gặp nhiều khó khăn.
Đề tài này là kinh nghiệm vận dụng lý luận dạy học nêu vấn đề vào thực tế giảng dạy giúp giáo viên giải quyết những khó khăn trên.
II/PHẠM VI ĐỀ TÀI:
Kinh nghiệm vận dụng kiểu dạy học nêu vấn đề trong dạy diễn biến lịch sử.


PHẦN II: NỘI DUNG

I/ THỰC TRẠNG BAN ĐẦU:
Lịch sử là những sự kiện, hiện tượng đã lùi xa trong quá khứ, để dạy dạng bài diễn biến lịch sử thường dùng phương pháp diễn giải, tường thuật diễn biến lịch sử và áp đặt những kết luận có sẵn. Phương pháp dạy này đã làm cho học sinh tiếp nhận tri thức dưới dạng một chuyện kể lịch sử nên chỉ nhận thức được những hiện tượng bên ngoài một cách phiến diện, hời hợt chủ quan. Với học sinh, lịch sử kháng chiến chống ngoại xâm của dân tộc là sự lặp lại đơn thuần của các đơn vị kiến thức: địch mạnh ta yếu, ta thắng địch thua mà không thấy được tính chất ác liệt của từng cuộc kháng chiến bởi quân thù không giống nhau trong từng giai đoạn lịch sử, lúc nào chúng cũng hung bạo, đông đảo, mạnh hơn ta gấp nhiều lần và đều có dã tâm xâm chiếm nước ta. Với phương pháp dạy học một chiều: Thầy nói- trò nghe, thầy đọc - trò chép giáoviên đã dẫn học sinh đến cách học tương ứng: học thuộc lòng nội dung ghi trong sách giáo khoa hoặc vở là đủ, các em chỉ cần có trí nhớ tốt để ghi nhớ các sự kiện đã học không cần nắm bắt bản chất và qui luật lịch sử.
Để khắc phục tình trạng xem nhẹ lịch sử, nắm bắt bản chất sự kiện, hiểu các quy luật lịch